Ko te tuhi pakipoto i te reo Māori: He mea uiui a Tākuta Darryn Joseph e Tākuta Atakohu Middleton.

He kaituhi, he kairangahau hoki a Tākuta Darryn Joseph. Neke atu i te rua tekau tau ia e tuhi ana i ngā kōrero mā ngā tamariki me ngā pakeke, ā, kua riro paraihe mō ētehi o āna tuhinga. Anei a Darryn e kōrero ana mō āna pakipoto mā ngā pakeke ki te ētita motuhake o Kete i Te Wiki o te Reo Māori, ki a Tākuta Atakohu Middleton.

English

Atakohu: E hoa, i te Oketopa o tērā tau, i angitū ngā pakipoto e rua āu i te whakataetae tuhituhi auaha Pikihuia. I te whakataetae pakipoto, i toa tō kōrero e kīia nei Te Hapori Whanokē, he kōrero tērā e pā ana ki tētehi tamaiti ka hūnuku ki tētehi pāka karawēne i te taha o tōna whānau. I ahu mai i whea te whakaaro nei?

Darryn: Ā, kia ora. Ko aku pakipoto o roto i ngā tau rua tekau he mea tiki noa atu i te puna waihanga, i te manawa reka tuhituhi atu ai hei pakipoto. Heoi, i rerekē i tērā tau. Ko te pūtaketanga o te tāhū, o ngā kiripuaki, o ngā kitenga, i kapo kē ko te mahara i a au e taiohi ana i ngā tau 80.

Ka nui taku rā hiahia ki te tuhi i tētehi paki e whakaatu ana i ngā mahi whanokē i kitea i taua tau i a mātou e noho karawēne ana, te tau i wehe ai taku māmā i taku pāpā.

I te wā tuku taonga o Pikihuia, i uia ahau e te kaiwhakawā pakipoto, e Maiki Sherman, taua pātai e ui mai nei koe mō te ahunga o te pakipoto, i tana mīharo ki ngā tū nekeneke me te tuitui tahi o te ao karawēne. Ko taku whakahoki, he mea pono i pā ki ahau, ko au kē te kiripuaki taiohi.

He māmā ake pea te kuhu ki roto i ngā hū o tētehi kiripuaki me te mahara ake i ngā tūraru, i ngā āwangawanga, i ngā tāmitanga ka pā ki a koe i taua wā hei kuhu ki roto i tō pakipoto.

Ehara au i te kaituhi tuatahi kia pērā. E kore rawa e wareware ngā momo tāngata i noho tahi ki roto i taua wā pōhara, engari he hapori aroha nui anō hoki.

Atakohu: Nōnawhea koe tīmata ai tō mahi tuhituhi auaha?

Darryn: I ngā tau 2000 pea au i tiro aro ai ki te tito i ngā tuhinga auaha pēnei i ngā pakipoto nei. He tūhura noa taku whāinga i taua wā kia whakamātautau i tēnei mea te tuhi i roto i te reo Māori.

Ko te paki pūtaiao taku tino momo tuhinga auaha i a au e tamariki ana, nō reira te nui o taku kōingo ki te tuhi i ētehi tuhinga auaha e mau ana i ngā weriweri nō ao kē, i ngā karetao rino, i tētehi waka ātea me tētehi haerenga mōrearea.  

Mai i te tau 2004 ki te tau 2006, nā Huia i whakaputa aku tuhinga takitoru mō Rangi Tautoru me ana tipi haere ki te ātea, ko RT-3 te ingoa o te kohinga.

Atakohu: Tēnā, kōrero mai mō tētehi o āu rautaki auaha.

Darryn: I ngā wā o mua, ka uia e au te kaituhi nei, a Peti Nohotima me tana whakahoki ki a au, ka tīmata ia i te kōrerorero tonu ka whakamōmona haere ai hei paki. Kua pērā au, mō taku pakipoto ‘Taku Ao, Tō Mate Kanehe’ ki Huia Short Stories 11. I toa taua pakipoto i te wānanga pakipoto reo-Māori i Pikihuia i te tau 2015. I tuhi kau i tētehi pakipoto e whai ana i taua whakaaro o Peti, i tīmata i te kōrerorero noa.

Atakohu: Tēnā, whakarāpopotohia mai te ngako o ‘Taku Ao, Tō Mate Kanehe’.

Darryn: Ā tēnā, pikitia tēnei. He hōia, he tāne Māori e inuinu tahi ana me te hāereere ki te pāpara, ki te whare pou kanikani ki reira pahupahu ai. He aha koia ngā kaupapa kei te tapa o ō rātou arero? Ko te mate kanehe, ko te whakaipoipo, arā, ko te whai i te ipo mahimahi pō tahi ai.

Ko tāku noa he tiki i ngā kīanga mō te ai i rangona ki ngā kura reo, ki ngā pāti, ki hea ake rā hei tīmatanga i ngā kōrerorero.

Ka maringi noa ngā kīanga mō te ai, mō te hōkaka, engari ki tā ngā tāne heahea e kōrero parata noa iho nei. Nā wai rā, ka rokohanga atu ki tētehi whanaunga e mahi ana ki roto i te whare kanikani rā ... 

Koia pea te wā tuatahi i a au e tuhituhi ana ka kawea nuitia te paki e te waha o ngā kiripuaki me taku anuanu ki ngā kīanga me ngā whakaaro ka puta i ngā waha o aua kiripuaki.

Tūturu, i te whakaaro au, kāo, kāore, kaua rawa e pēnā, i a au tonu e tuhi ana i aua kīanga e puta ana i ō rātou waha. Koia pea tā te kaituhi, he whakakupu i ngā āhua, i te ao o tō kiripuaki, ahakoa kāore koe e tino pai ki taua kiripuaki me ō rātou uara whaiaro.

Ko Ahorangi Poia Rewi te kaiwhakawā reo Māori i taua tau, ko tāna ko taku pakipoto, ko te whakawhenuimitanga o Good Morning Vietnam me Fifty Shades of Grey…!

Atakohu: He hātakēhi tēnā! E hoa, Darryn, kei te tuhi koe i tētehi pukapuka mā te pakeke. He aha te kai o roto?

Darryn: Ina pakeke te tangata ka hoki anō tōna titiro ki ngā āhuatanga i tangata ai ia. He rerekē taku whakatupuranga ake, neke kē atu i ngā kāinga 16 mai i Te Tai Hauāuru, ki te Tai Rāwhiti, mai i Whakaahuarangi ki Kohangamoa ki Mōhaka e tata ana ki a Te Wairoa hoki rawa atu ki Ngāmotu.

Ko te hapori karawēne tētehi o aua kāinga i tuhi ai au kei roto i Huia Short Stories 16. Nō reira i whakaaro ake kia tuhia ētehi o aua wheako i taku tupuranga. He tuhi pakipoto te mahi e mau ana i ngā piki, i ngā heke o ngā kōrero whānau, kōrero mahi, kōrero mahimahi, aha atu nei hei kawenga māku me taku pene. Hei āhea puta atu ai ki te ao mārama, e aua, heoi anō rā, koia te whāinga.  

Atakohu: E rikarika ana au ki te pānui i tō pukapuka, e hoa! Kia kaha tō pene!